19. Szkoła w Miłocinie

Powrót do listy

Budynek wybudowany w 1906 roku dla Krajowej Niższej Szkoły Rolniczej Męskiej. W 1939 roku wysunięty punkt oporu 10. Brygady Kawalerii płk. Stanisława Maczka, który ochraniał podejścia do Staromieścia. W okresie okupacji wykorzystywany jako miejsce kwaterunku wojsk niemieckich, a tuż po wojnie siedziba aresztu śledczego NKWD. W okresie pokoju budynek na nowo zaczął funkcjonować jako placówka edukacyjna między innymi Technikum Rolnicze a dzisiaj Zespól Szkół Agroprzedsiębiorczości im. Mikołaja Kopernika.

Przed budynkiem figura Najświętszej Marii Panny z tablicą z 1926 roku, upamiętniającą uczniów szkoły poległych podczas walk I wojny światowej oraz walk o granice 1918–1920.

 

Miłocińskie szkolnictwo - "Miłocin nie tylko dla myśliwych" pod redakcją Teresy Lampart - Halaburdy, ks. Edwarda Rusina i Zofii Szozdy 2001

Miłocin, mimo że jest małą miejscowością, może poszczycić się chlubnymi tradycjami szkolnictwa szczebla średniego i podstawowego, sięgającymi początków naszego stulecia.

Na terenie wsi funkcjonuje średnia szkoła rolnicza, która swój prestiż buduje już ponad 90 lat. W 1900 roku Wydział Krajowy Królestwa Galicji wykupił od Fundacji Towamickich w Rzeszowie ośrodek rolny Miłocin, posiadający dom mieszkalny, budynek inwentarski, stodołę i 63,8 ha obszaru rolnego, w tym około 2 ha parku bukowo-grabowego i około 1,5 ha stawu. W ośrodku tym postanowiono założyć trzyletnią szkołę rolniczą męską. Tego typu placówki istniały już w różnych rejonach Galicji: w Jagielnicy, Horodence, Kobiemicach, Bereźnicy Królewskiej i Suchodole. Sześć lat zajęła budowa gmachu szkolnego z internatem, domu nauczyciela o dwóch mieszkaniach rodzinnych i dwóch pokojach kawalerskich, dużego spichlerza z piwnicami oraz stodoły. W tak rozbudowanym ośrodku otwarto w roku szkolnym 1906/1907 Krajową Niższą Szkołę Rolniczą Męską której dyrektorem został J. Rozwadowski. Naukę rozpoczęło 24 uczniów.

W książce T. Wieczorka „Historia szkół rolniczych w Polsce” czytamy: „...Miłocin, jako jedna z najmłodszych szkół Wydziału Krajowego, był otoczony szczególnie troskliwą opieką. Nie żałowano pieniędzy na nowoczesne urządzenie pomieszczeń szkolnych i internatowych oraz na pomoce naukowe. Wzorowo urządzone zostało również gospodarstwo szkolne. Założono pasiekę, szkółkę drzew owocowych, chmielarnię, sady, zdrenowano grunty szkolne... ”.

Nauczanie łączyło teorię z praktyką i organizowane było w oparciu o własne gospodarstwo szkolne. Statut Krajowej Niższej Szkoły Rolniczej wyraźnie określił jej cel jako kształcenie „synów włościańskich na zdolnych gospodarzy praktycznych”. Warunkiem przyjęcia do szkoły był wiek powyżej szesnastu lat t zaświadczenie ukończenia szkoły ludowej. Uczniowie zobowiązani byli mieszkać w internacie. Otrzymywali stypendia, niektórzy zaś zwolnieni byli całkowicie z obowiązujących w szkole opłat. Plan dydaktyczny obejmował następujące przedmioty, ujęte w trzy grupy:

  • ogólnokształcące (religia, język polski, rachunki, geometria, historia, geografia, kaligrafia),
  • przyrodnicze (fizyka, chemia, zoologia, botanika),
  • zawodowe (rolnictwo, hodowla, administracja z rachunkowością weterynaria, mleczarstwo, sadownictwo i ogrodnictwo, ustawy rolne, miernictwo, budownictwo wiejskie i pszczelarstwo).

Wyniki w nauce oceniano zaś według czterostopniowej skali ocen:

  • nota cyfrowa (4, 3, 2, 1),
  • zachowanie (zupełnie odpowiednie, odpowiednie, zaledwie odpowiednie, nieodpowiednie),
  • pilność (bardzo dobra, dobra, dostateczna, niedostateczna),
  • postęp w nauce (bardzo dobry, dobry, dostateczny, niedostateczny).

Tryb życia uczniów związany był z wymaganiami gospodarstwa rolnego. Połowę czasu objętego programem nauki spędzali na zajęciach lekcyjnych, resztę - na odpowiednio zorganizowanej praktyce w gospodarstwie.

Zajęcia praktyczne podzielono na 4 działy: gospodarstwo rolne, gospodarstwo podwórzowe, gospodarstwo ogrodniczo - pszczelarskie, warsztaty.

Oprócz tego uczniowie zobligowani byli do utrzymania porządku w internacie i salach wykładowych, obsługi w stołówce itp. Poza nauką i pracą młodzież wypełniała czas zajęciami świetlicowymi, przygotowaniem programów artystycznych, a nawet inscenizacji teatralnych, na które zapraszano gości z zewnątrz.

W trudnych warunkach funkcjonowała szkoła w czasie pierwszej wojny światowej. Swój chlubny udział w odzyskaniu niepodległości zapisali również jej absolwenci i uczniowie. Już kilkadziesiąt lat, wchodzących przez główną bramą, wita figura Matki Bożej - orędowniczki wiary, a także tej, której polecali się idący w bój o narodową sprawę. W 1926 roku nastąpiło odsłonięcie tego pomnika ze statuą Matki Bożej i z napisem na frontonie:

„ Uczniom Szkoły Rolniczej w Miłocinie — poległym w wojnie światowej - w obronie zmartwychwstałej ojczyzny, 1914 - 1920 - koledzy, Grono Nauczycielskie

Na bocznych ścianach kamiennej piramidy umieszczono tablice z nazwiskami tych, którzy złożyli ofiarę życia w I wojnie światowej i wojnie polsko — bolszewickiej:

tablica wschodnia                     tablica zachodnia

Aleksander Tomasz                  Kozioł Piotr

Bać Henryk                              Kubicki Edward

Charów Teofil                          Rodakiewicz Marian

Dębniak Jan                             Rzeźnik Józef

Dziurzyński Franciszek             Skoczylas Franciszek

Jedynak Józef                           Szeremeta Stanisław

Kowalczyk Ignacy                    Szewera Tadeusz

Kozdronkiewicz Kazimierz Związek Franciszek Siedemdziesiąt lat później - 15 marca 1996 roku - w tym miejscu nastąpiła inauguracja obchodów 90-lecia istnienia szkoły. Wymownym symbolem łączności między pokoleniami absolwentów tej placówki oświatowej były wzruszające chwile odsłonięcia i poświęcenia tablicy pamiątkowej:

„ W 90. rocznicę powstania szkoły w hołdzie zmarłym nauczycielom i uczniom

Koleżanki i koledzy Rada Pedagogiczna Rada Rodziców ZSR Milocins czerwiec 1999”

Bylo i jest to więc miejsce szczególne dla wszystkich wychowanków, którzy przeszli przez mury miłocińskiej szkoły. Nie brakowało tu nigdy kwiatów i zniczy.

W latach międzywojennych nie zmieniła się struktura szkoły, corocznie opuszczało Miłocin 20 - 24 absolwentów. Znajdowali oni zatrutrudnienie w majątkach dworskich jako administratorzy, byli instruktorami w towarzystwach rolniczych, nieliczni wracali do własnych gospodarstw. Organizacyjnie szkoła podlegała do 1920 roku Wydziałowi Krajowemu we Lwowie, gdzie miała swojego inspektora, w latach 1920 - 1933 opiekę nad nią sprawowało Ministerstwo Rolnictwa, a w roku 1933 przeszła pod nadzór Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego. W 1938 roku wzrosła ranga szkoły, gdyż powołane zostało w Miłocinie Państwowe Gimnazjum Rolnicze. Niestety, jego rozwój przerwała wojna.

Okres drugiej wojny światowej był szczególnie ciężki dla funkcjonowania szkoły. We wrześniu 1939 roku część nauczycieli wstąpiła do wojska (dyrektor W. Rzepecki i profesor Samorowski), inni opuścili Miłocin uciekając przed Niemcami. Ucierpiało też gospodarstwo szkolne, które szabrownicy ogołocili z inwentarza żywego i narzędzi rolniczych. Po klęsce wrześniowej powrócili dawni nauczyciele i kontynuowali nauczanie do wiosny 1941 roku. Wkrótce bowiem Niemcy zajęli szkołę na cele wojskowe. W budynku szkolnym okupanci zainstalowali wojskową centralę radiowo-telegraficzną, a gospodarstwo rolne przeszło pod zarząd wojskowy.

Rok 1944 otwiera nową kartę w historii miłocińskiej szkoły. Po wyzwoleniu Rzeszowa, już w jesieni 1944 roku doktor inżynier J. Dobrzański organizuje na nowo szkołę, wracają starzy nauczyciele, a inżynier W. Rzepecki i inżynier Zintel kierują odbudową zniszczonego majątku. Początkowo, na czas remontu macierzystego obiektu, naukę prowadzono w budynku Szkoły Mleczarskiej w Staromieściu. W nowej rzeczywistości ustrojowej, nastawionej na budowanie „socjalistycznej gospodarki rolnej zmienia się nieco profil nauczania. Władze polityczne narzuciły szkolnictwu rolniczemu zadanie przygotowania nowych kadr do kierowania spółdzielczością wiejską, co w zamierzeniu było wstępem do kolektywizacji. Aż do 1955 roku Miłocin nastawiony był na kształcenie młodzieży i dorosłych w rachunkowości rolnej dla potrzeb uspołecznionej spółdzielczości wiejskiej.

1 września 1946 roku otwarto w Miłocinie Państwowe Liceum Spółdzielcze dla kandydatów po gimnazjum ogólnym, handlowym lub kupieckim. Była to szkoła dwuletnia, dająca tytuł technika i kończąca się maturą, co umożliwiało absolwentom wstęp na wyższą uczelnię. Program nauczania nawiązywał do programów przedwojennych (korespondencja, nauka handlu, technika reklamy i sprzedaży, prawoznawstwo, towaroznawstwo, księgowość, stenografia, maszynopismo, języki obce), inaczej jednak traktował problemy spółdzielczości (spółdzielczość, organizacja i gospodarka spółdzielni). Dyrektorem szkoły był inż. Jan Musior. Pierwszy egzamin dojrzałości przeprowadzono w 1948 roku, ośmiu spośród ówczesnych maturzystów podjęło studia wyższe.

We wrześniu 1948 roku, w wyniku reformy szkolnictwa, uruchomiono w Miłocinie Liceum Rolno — Spółdzielcze drugiego stopnia, w którym kontynuowali naukę absolwenci gimnazjów rolniczych i rolno — spółdzielczych. Do programu nauczania wprowadzono przedmioty: ogólne, rolnicze, handlowe oraz związane z organizacją spółdzielni.

W rok później nastąpiła kolejna reorganizacja, kiedy to powołano w Miłocinie Liceum Rachunkowości Rolnej dla Dorosłych. Kończący szkołę otrzymywali świadectwa dojrzałości z tytułem technika, uprawniające do podjęcia studiów wyższych i zajmowania określonych stanowisk w przebudowie rolnictwa, którą zakładały ówczesne władze (spółdzielnie produkcyjne, PGR-y, POM-y, służba rolna). Z dniem 30 czerwca 1949 roku dyrektorem placówki w Miłocinie został magister Zdzisław Czaja.

1 stycznia 1952 roku uległa przekształceniu nazwa szkoły. Liceum Rachunkowości Rolnej dla Dorosłych przemianowano nu Technikum Rolnicze Rachunkowości Rolnej dla Dorosłych, które działało do 1955 roku.

Zmiany profilu kształcenia nie pociągnęły za sobą poprawy warunków nauki, bowiem, jak przed wojną, uczniowie uczyli się l mieszkali w budynku szkolnym, bez podstawowych wygód. W krótkim czasie, bo od 1 września 1952 roku uległa zmianie obsada stanowiska dyrektora szkoły, kiedy po rezygnacji Ireny Siniarskiej, objął tę funkcję młody nauczyciel magister inżynier Marian Mazur (pełnił ją aż do 1983 roku). W tym czasie na terenie gospodarstwa szkolnego przeprowadzono meliorację na obszarze 5 ha, wybudowano betonowe silosy o łącznej pojemności 80 m2, zakupiono nowoczesne maszyny rolnicze, wykonano remonty kapitalne obiektów.

W roku 1955 powstało Technikum Rolnicze, początkowo czteroletnie, a od 1957 - pięcioletnie na podbudowie szkoły podstawowej, podlegające organizacyjnie Ministerstwu Rolnictwa, zaś nadzorowane przez Oddział Oświaty Rolniczej — Wydział Rolnictwa w Rzeszowie. Obowiązujący we wszystkich szkołach tego typu program nauczania obejmował: przedmioty ogólnokształcące (w ograniczonym zakresie), zawodowe (uprawa roślin, hodowla zwierząt, mechanizacja rolnictwa, organizacja gospodarstw rolnych, ochrona roślin) i zajęcia praktyczne w gospodarstwie szkolnym, będącym integralną częścią szkoły. Praktyki zawodowe odbywali uczniowie w ciągu roku szkolnego (indywidualne dyżury, praktyki dwutygodniowe) i w czasie wakacji. W ten sposób czynnie uczestniczyli w całorocznej pracy gospodarstwa.

Lata 1957-1967 to okres dynamicznego rozwoju szkoły. Rozbudowano obiekty szkolne, oddano do użytku nowy internat, zmodernizowano gospodarstwo. Fakt, że większość uczniów i nauczycieli mieszkała wtedy na miejscu wytwarzał specyficzny klimat nauki i wychowania. Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych szkoła wzbogaciła się o wiele przydatnych obiektów: nową oborę, chlewnię, garaże dla maszyn rolniczych, szklarnię o powierzchni 1500 m“, w oparciu o którą prowadziła, stojącą na wysokim poziomie, działalność dydaktyczną i gospodarczą. Zbiegło się to z wprowadzeniem nowych programów nauczania, ograniczających zajęcia praktyczne, a rozszerzających zakres przedmiotów ogólnokształcących, mających - w intencji autorów - dać absolwentom lepsze podstawy teoretyczne wykształcenia i większe szanse podjęcia studiów wyższych.

Polepszenie warunków mieszkaniowych, możliwość zorganizowania nowych pracowni w budynku starego internatu wpłynęły na decyzję powołania w roku 1968 Zasadniczej Szkoły Ogrodniczej. W roku 1973 otwarto Zasadniczą Szkołę Rolniczą i równocześnie trzyletnie Technikum Rolnicze na podbudowie szkoły zasadniczej.

1 stycznia 1976 roku, na mocy zarządzenia wojewody rzeszowskiego, szkoła została przemianowana na Zespół Szkół Rolniczych w Miłocinie. W skład Zespołu Szkół Rolniczych, oprócz wymienionych, weszły: Technikum Ogrodnicze dla Pracujących Zaoczne, punkty filialne przy szkołach gminnych lub liceach ogólnokształcących w Mrowli, Trzebownisku, Tyczynie, Błażowej, Niebylcu, Czudcu, Strzyżowie, Gliniku Charzewskim, Kąkolówce, a także trzyletnie Technikum Ogrodnicze na podbudowie zasadniczej szkoły zawodowej.

W roku 1985 z powodu spadku zainteresowania kształceniem w formie zaocznej, dyrekcja zrezygnowała z naboru do Technikum Ogrodniczego dla Pracujących Zaocznego. 2 czerwca przestały istnieć również punkty filialne.

W 1989 roku rozeszły się drogi szkoły i gospodarstwa szkolnego, które uzyskało samodzielność prawną, rozszerzyło stan posiadania przejmując odłogi. Później podzieliło los PGR-ów i przeszło w ręce Fundacji Rozwoju Ziemi Rzeszowskiej. Trzeba było wielu starań ze strony dyrektora szkoły mgr inż. Marii Kuźniar i nauczycieli, by wróciło w ręce pierwotnego właściciela - szkoły, niestety mocno zdewastowane.

Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych wprowadzono do szkół religię jako przedmiot nauczania.

W Miłocinie katechetami byli księża: Henryk Maguda, Marian Baran, Marek Gliwa, Marek Prejsnar, Grzegorz Waliszko oraz uczący obecnie - Józef Opaliński.

Od swego zarania szkoła zaistniała w sposób widoczny w środowisku lokalnym. Potwierdzają ten fakt protokoły Rady Pedagogicznej, z których wynika, że zawsze wysoko oceniano ją za dużą aktywność społeczną, oświatową i kulturalną. Jej wychowankowie tworzyli nową kulturalną wieś, zdobywali uznanie środowisk, z których pochodzili i do których później wracali.

Ostatnie lata, według opinii dyrektora szkoły magister inżynier Marii Kuźniar, to przede wszystkim dostosowanie się do przemian zachodzących w naszej gospodarce, a także kierunków przekształceń występujących we wsiach woj. podkarpackiego. Liczba uczniów utrzymuje się na stałym poziomie, zmieniają się natomiast zawody oferowane młodzieży. Zgodnie z duchem ustawy oświatowej szkoła tworzy własne programy nauczania, zaś jej uczniowie są stypendystami Prezesa Rady Ministrów, laureatami olimpiad i zawodów na szczeblu centralnym, a także zdobywcami indeksów Wyższych uczelni jeszcze w trakcie nauki. Zespół Szkół Rolniczych w Miłocinie uhonorowany został w 1997 roku Medalem im. Stanisława Staszica za wybitne osiągnięcia swoich uczniów w ogólnopolskim konkursie „Zielonych Dyplomów”, na który najzdolniejsza młodzież szkół rolniczych z całego kraju posyła prace dyplomowe - nowatorskie, odkrywcze i użyteczne w rolnictwie. Uczniowie tejże szkoły sięgają po ciekawą i często kontrowersyjną tematykę prac dyplomowych. Inspiracją bywają wzory nowoczesnego rolnictwa podpatrzone podczas zagranicznych praktyk zawodowych, organizowanych od paru lat w Szwajcarii przez byłego ucznia z Miłocina. Zespół Szkół Rolniczych w Miłocinie uplasował się w roku szkolnym 1997/1998 na szóstym miejscu w województwie wśród szkół średnich wszystkich typów, których uczniowie byli finalistami olimpiad i zawodów centralnych.

Szkoła, która uczy nie tylko jak produkować, ale także jak zmieniać wieś, realizuje szeroki profil programów nauczania, co daje absolwentom realną szansę odnalezienia się na współczesnym rynku pracy.

W związku z reformą administracyjną kraju, organem prowadzącym ZSR w Miłocinie został powiat rzeszowski ziemski. Od 1 lutego 2001 roku szkoła funkcjonuje pod nową nazwą jako Zespół Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie. Umożliwiło to wdrożenie przez szkołę, obok istniejących, nowych kierunków kształcenia. W planach nauczania poszczególnych typów szkół w dwóch ostatnich latach nauki widnieją atrakcyjne przedmioty specjalizacyjne.

I tak obecna struktura organizacyjna Zespołu Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie jest następująca:

  • Liceum Agrobiznesu
  • podbudowa - szkoła podstawowa
  • okres nauczania - 5 lat
  • zawód - technik agrobiznesu
  • przedmiot specjalizacyjny - finanse i bankowość w agrobiznesie, usługi weterynaryjne
  • Liceum Zawodowe
  • podbudowa — szkoła podstawowa
  • okres nauczania - 4 lata
  • zawód - ogrodnik
  • przedmiot specjalizacyjny - konserwacja terenów zieleni, rośliny ozdobne
  • Technikum Rolnicze
  • podbudowa — szkoła podstawowa
  • okres nauczania - 5 lat
  • zawód - technik rolnik
  • przedmiot specjalizacyjny - chów i użytkowanie koni, obsługa ruchu turystycznego na wsi
  • Technikum Ogrodnicze
  • podbudowa - szkoła zawodowa
  • okres nauczania - 3 lata
  • zawód - technik ogrodnik

przedmiot specjalizacyjny - urządzanie i konserwacja terenów zieleni, bukieciarstwo i dekoracje roślinne

  • Technikum Hotelarskie
  • podbudowa — szkoła podstawowa
  • okres nauki - 5 lat
  • zawód - technik hotelarstwa

W związku z reformą szkolnictwa Zespół Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie będzie prowadził nabór na rok szkolny 2002/2003 do:

. 3-letniego Liceum Profilowanego (na podbudowie gimnazjum) w następujących profilach

  • profil akademicki - kierunek profilowania
  • humanistyczny
  • profil rolniczo-środowiskowy - kierunek profilowania
  • przetwórstwo rolno - spożywcze
  • architektura terenów zielonych
  • profil społeczno usługowy - kierunek profilowania
  • turystyczno - gastronomiczno - hotelarski
  • prawno - ubezpieczeniowy

. 2-letniej Szkoły Zawodowej - zawód ogrodnik.

Przed absolwentami Zespołu Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie i młodzieżą z okolicznych miejscowości otwarły się w bieżącym roku nowe perspektywy dalszego kształcenia. 18 kwietnia 2001 roku w Krakowie podpisane zostało porozumienie pomiędzy Akademią Rolniczą im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - reprezentowaną przez rektora prof, dr hab. Zbigniewa Ślipka i dziekana Wydziału Ogrodniczego prof, dr hab. Małgorzatę Poniedziałek a Powiatem Rzeszowskim - reprezentowanym przez starostę Powiatu mgr inż. Stanisława Ożoga oraz działającego z upoważnienia Zarządu Powiatu w Rzeszowie dyrektora Zespołu Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie mgr inż. Marię Kuźniar.

Wychodząc naprzeciw wnioskowi starosty Powiatu Rzeszowskiego i dyrektora Zespołu Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie, strony porozumienia postanowiły między innymi:

  • Od roku akademickiego 2001/2002 Wydział Ogrodniczy zorganizuje zajęcia objęte programem studiów na poziomie inżynierskim w Miłocinie, wykorzystując w tym celu pomieszczenia Zespołu Szkół Agroprzedsiębiorczości w Miłocinie.
  • Absolwenci Wydziału Ogrodniczego w Miłocinie będą mogli podjąć magisterskie studia uzupełniające w Krakowie.
  • Akademia Rolnicza widzi możliwość dostosowania profilu kształcenia do potrzeb środowiska i rozszerzenia oferty edukacyjnej w następnych latach akademickich.
  • Studia zaoczne prowadzone dla grupy studentów w Miłocinie podlegają przepisom Ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65 poz. 385 wraz z późniejszymi zmianami).

Zespół Szkół Agroprzedsiębiorczości dysponuje nowoczesną bazą dydaktyczną do kształcenia we wszystkich zawodach. W trakcie budowy jest kompleks sportowy składający się z sali gimnastyczno - sportowej z widownią na 200 miejsc, a także budynku, w którym znajdą miejsce: siłownia, łazienki, szatnie, magazyny, na piętrze zaś pracownie. Obok obiektu powstaną dwa boiska do koszykówki, dwa do siatkówki oraz korty tenisowe i bieżnia.

Ale nie tylko przygotowaniem do zawodu szkoła żyje na co dzień. Wierni blisko wiekowej tradycji pedagodzy starają się poprzez różne formy zajęć pozalekcyjnych, szkolne organizacje wszechstronnie rozwijać zainteresowania młodzieży, uzupełniać jej własne zdolności, pokazywać smak sukcesu, aby chciała i potrafiła uczestniczyć w życiu społecznym oraz kulturalnym wsi. Od września 1993 roku szkoła realizuje program „Czysta Wisła’’ w ramach Centrum Edukacji Ekologicznej Wsi z siedzibą w Krośnie. „ Czysta Wisła ” jest pierwszym polskim programem edukacyjnym, wykorzystującym wyniki szkolnego monitoringu środowiska, który obejmuje: stan czystości wód i powietrza, gospodarkę odpadami, stan zasobów przyrody. Jego celem jest aktywizacja i integracja społeczeństwa wokół idei ekorozwoju, nauczanie zasad właściwego gospodarowania zasobami przyrody oraz gromadzenie danych o stanie środowiska zlewni największej polskiej rzeki. W ramach polsko - amerykańskiego programu doradztwa rolniczego działa w szkole Klub 4-H, który jest programem edukacyjnym skierowanym do młodych ludzi, mającym na celu rozwijanie postaw, hierarchii wartości i umiejętności, a którego mottem jest: „Dobro zmieniać w lepsze”. Program 4-H pomaga młodym docenić wartość i godność pracy, Zdobyć wiedzę i umiejętności, rozwinąć postawy i zdolności konieczne przy wspólnej pracy, nauczyć się akceptacji i ponoszenia odpowiedzialności. Działania szkoły w dziedzinie kultury były i są rozległe oraz ambitne. Ten aspekt funkcjonowania placówki często podkreślają jej absolwenci. Z okazji jubileuszu 90 lecia istnienia szkoły, jaki obchodzono w 1996 roku, magister Maria Sałata - Tomkiewicz napisała: „(...) wdzięczna jestem losowi, że pokierował mnie do tej, a nie innej szkoły średniej. Nauczyciele, wychowawcy, uczniowie, pracownicy gospodarstwa, tworzyli swoisty mikroklimat, wytwarzali rodzinną atmosferę, w której nikt nie czuł się zagubiony. My, absolwenci szkoły, na przyszłą drogę życia zostaliśmy wyposażeni w kapitał, który procentuje do dziś. Jest nim: pracowitość, sumienność, wytrwałość, kultura osobista i kondycja fizyczna. ” I nie jest to bynajmniej opinia odosobniona.

Jakie refleksje towarzyszą środowisku szkolnemu dzisiaj?

Niewątpliwie miłocińska szkoła średnia w ciągu wielu lat Istnienia zapisała piękną kartę w dziejach oświaty rolniczej, na której widnieje trud, ofiarność, mądrość grona oddanych swemu powołaniu nauczycieli — wychowawców i innych pracowników. Warto podkreślić fenomen szkoły, jej trwałość, wierność tradycji i duchowemu dorobkowi pokoleń Polaków. Zachowując z pietyzmem te wartości - miłocińska wszechnica kształci dzisiaj młodzież dla XXI wieku, rozwija i szlifuje talenty uczniów i nadal jest chlubą lokalnej społeczności.

W Miłocinie, oprócz szkoły średniej, istniała także powszechna Szkoła Ludowa. Jej geneza sięga początku XX wieku, kiedy to przez kilkanaście lat nauka odbywała się w prywatnych domach - Wiśniewskich, Nędzów, Wierzchałków, Pasterzów.

Problem budowy nowego budynku szkolnego podjęto w marcu 1910 roku, gdy na posiedzeniu Rady Gminnej w Staromieściu wybrano dwóch pełnomocników: Walentego Firleja i Walentego Wietchego, mających zająć się sprawami budowy.

Od 1911 roku placówka funkcjonowała jako szkoła jednoklasowa i planem nauczania obejmowała następujące przedmioty: naukę religii, czytanie, pisanie, języki (polski, ruski, niemiecki), rachunki połączone z nauką o formach geometrycznych, wiadomości z dziejów przyrody, rysunek, śpiew, roboty ręczne i gimnastykę. W związku z restrykcyjną polityką zaborców wyeliminowana została nauka historii i geografii.

Nauczycielami byli: p. Rusin, Jan Tarnowski, później Izabela Krzaklewska.

Na początku lat dwudziestych uległy zmianie przedmioty nauczania, a mianowicie miejsce języka niemieckiego zajęła geografia oraz wprowadzono nowy przedmiot - wiadomości z dziejów.

Nowy budynek szkolny powstał w czynie społecznym z inicjatywy Wojciecha Pasterza w latach 1928 - 1929. Piętnastoletnia wówczas Maria Ślusarz wspomina, iż wspólnie z rówieśnikami pomagała przy budowie szkoły. Przesiewali żużel, z którego potem robiono pustaki. Ich pracę organizował i nadzorował Wojciech Pasterz.

Katechezę w Szkole Ludowej w Miłocinie prowadzili: ksiądz Stafiej, ksiądz Władysław Kisielewicz ze Staromieścia i ksiądz Józef Czyż. W latach 1930 - 1931 Szkoła Ludowa Miłocinie otrzymała imię Jana Kantego i rozpoczęto w niej naukę według systemu powszechnej szkoły podstawowej.

W tym czasie skala ocen przyjmuje kształt zbliżony do stosowanego obecnie w szkołach. Kierowniczką szkoły została Maria Żelazkówna, która funkcję tę pełniła do wybuchu drugiej Wojny światowej. Od 1941 roku rozpoczęto prowadzenie statystyki szkolnej w języku niemieckim, a jako kierownika szkoły powołano Piotra Kazienkę. Z okresu okupacji nie zachowały się dane dotyczące działalności tej placówki. Po wojnie szkoła znów zaczęła funkcjonować. W roku 1946 pracowało w niej dwóch nauczycieli: Piotr Kazieńko i Maria Wiśniewska. Była to szkoła koedukacyjna, językiem nauczania był język polski, liczba uczniów wynosiła - 44 (24 chłopców i 20 dziewcząt). Szkoła posiadała bibliotekę (30 woluminów lektur i 30-innej literatury), 1 globus, 2 mapy Polski i 3 inne mapy.

Szkoła Ludowa im. Jana Kantego w Miłocinie zakończyła łwoją działalność w 1949 roku i dopiero w 1956 roku została reaktywowana na wniosek Władysława Porady, który w dużym stopniu sfinansował jej remont. W późniejszych latach uczyli w niej między Innymi: Kazimiera Sielecka, Natalia Drupka - Obacz, Czesława Marczydło, Jadwiga Janusz, Krystyna Czekańska. Szkoła istniała do końca lat siedemdziesiątych, kiedy to z powodu małej liczby uczniów została zamknięta. Od tej pory z Miłocina wszystkie dzieci w wieku szkolnym dojeżdżają do szkół w Rzeszowie.

Na początku lat dziewięćdziesiątych rozpoczęto remont budynku byłej szkoły, jednakże wskutek błędów techniczych, popełnionych przez wykonawcę, obiekt uległ całkowitemu zawaleniu. Gruz wykorzystano do budowy drogi na cmentarz w Miłocinie.

 

Dzieje rzeszowa - Tom 2 - Józef Świeboda str.:390-392

NIŻSZA SZKOŁA ROLNICZA W MIŁOCINIE

Społeczeństwo rzeszowskie przywiązywało pod koniec XIX w. znaczną wagą do rozwoju szkolnictwa rolniczego, w miarę jak intensyfikowała się wymiana towarowa między miastem a okoliczną wsią. Płodów rolnych było wprawdzie dużo, lecz o niskiej jakości, nie nadających się do eksportu hurtowego za granicę. Starania o podniesienie produkcji rolnej podejmowali przedstawiciele założonego w 1847 r. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarczego z hrabią L. Sapiehą jako prezesem. Katedry kameralistyki przy austriackich uniwersytetach (Wiedeń, Praga, Graz, Lwów), czy krótkotrwała nauka gospodarstwa przy gimnazjach galicyjskich w okresie reakcji mettemichowskiej miały ekskluzywny charakter.

Na rozwój badań naukowych, czasopiśmiennictwa, towarzystw rolniczych, wykształcenie kadry fachowców do pracy w wielkich majątkach rolnych i nauki młodzieży w średnich szkołach zawodowych wywarły znaczny wpływ założona w 1856 r. Szkoła, a od 1901 r. Akademia Rolnicza w Dublanach k. Lwowa, Studium Rolnicze Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i mająca charakter uczelni półwyższej — Szkoła Rolnicza w Czernichowie k. Krakowa.

Dla podrzeszowskiej wsi istotne znaczenie miała ustawa Sejmu Krajowego z 1883 r. o organizacji niższych szkół rolniczych w Galicji. Ustawa ta wyznaczała dla nich 3-letni czas nauki. Koszty utrzymania były dość wysokie, wynosiły bowiem 150 złr. Część biednych uczniów o dobrych wynikach w nauce mogła otrzymać stypendia. Grono składać się miało z dyrektora o wykształceniu rolniczym, nauczyciela religii, 4 nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących, 3 nauczycieli przedmiotów zawodowych i instruktora rolnego. Szkoły te uruchamiano powoli. Do chwili utworzenia szkoły w Miłocinie działało już sześć szkół tego typu. Wysoka cena ziemi i trudności nabycia areału do ćwiczeń dla uczniów, były największą przeszkodą w ich upowszechnieniu.

Do uruchomienia Niższej Szkoły Rolniczej w Miłocinie doszło 17 września 1906 r. na mocy uchwały Sejmu z 17 listopada 1905 r. Była ona drugą tego typu szkołą w Galicji środkowej do końca epoki austriackiej. Do jej powstania przyczyniła się fundacja J. Towamickiego, z której zakupiony został majątek rolny o obszarze 63 ha, w tym 2 ha parku bukowo-grabowego i około 1,5 ha stawu ściekowego, budynek mieszkalny, inwentarski i stodoła. Ponadto wybudowany został piętrowy gmach szkoły, dom nauczycielski, duży spichlerz z piwnicami oraz dwoma skrzydłami na maszyny i narzędzia rolnicze i dodatkową stodołę. Młodzieży stworzono dobre warunki do nauki i pracy, wyposażając internat i sale szkolne w sprzęt, wzorcowe narzędzia rolnicze, pomoce naukowe, a w gospodarstwie selekcyjne zboża i rośliny do uprawy oraz wysokomleczne bydło rasy holenderskiej do hodowli.

Młodzież pochodząca z rodzin chłopskich przyjmowana była do szkoły na koszt funduszu krajowego, jedynie w czasie I wojny światowej wprowadzono opłatę 300 koron rocznie. Zajęcia we wszystkich trzech klasach obejmowały następujące przedmioty ogólnokształcące: religię, język polski, rachunki, geometrię, geografię, historię, rysunki i kaligrafię. W klasach I i II przerabiano nauki przyrodnicze (fizykę, chemię, zoologię, botanikę); nauki zawodu (rolnictwo, hodowla, administracja, rachunkowość) uczono w klasie II i III, ponadto w tej ostatniej przerabiano nadobowiązkowo zagadnienia związane z ustawami rolnymi, weterynarię, mleczarstwo i w roku szkolnym 1912/13 sadownictwo. Uczniowie każdej klasy mieli 4 dni nauki i 2 dni praktyki w tygodniu. Jednak ta liczba godzin pracy uczniów w gospodarstwie szkolnym była niewystarczająca i musiano zatrudnić dodatkowe osoby. Gospodarstwo stało na wysokim poziomie i przynosiło duże dochody.

Podobnie jak i w innych niższych szkołach galicyjskich było od 67 do 75 uczniów; rekrutowali się oni przeważnie z rodzin rolniczych, służb rolnych i nauczycieli szkół wiejskich z obszaru całej Galicji. Corocznie szkołę opuszczało 29-24 absolwentów, którzy znajdowali zatrudnienie w dworskich majątkach, w Towarzystwie Rolniczym, a część powracała do własnych gospodarstw.

Kadrę nauczycielską stanowiło szczupłe grono fachowców uzupełnianych o nauczycieli specjalistów z pobliskiej Szkoły Mleczarskiej. Pierwszym dyrektorem szkoły był H. Rozwadowski. Jego następca L. Kawecki sprawował kierownictwo tylko do 1912 r. Na trwałe zadomowił się w tej szkole inż. E. Kuschee, dobry fachowiec, surowy i wymagający zarówno wobec nauczycieli, jak i uczniów. W jego poczynaniach dydaktycznych wspierali go w nauczaniu przedmiotów ogólnokształcących: J. Teleśnicki, polonista, pasjonujący się szermierką i popularyzujący ją wśród młodzieży szkół rzeszowskich. W nauczaniu przedmiotów zawodowych wyróżniali się: dr Z. Moczarski, znany później profesor hodowli, inż. Z. Mazurkiewicz, późniejszy kierownik gospodarstwa nasiennego braci Kleszczyńskich oraz inżynierowie: J. Stępek i J. Bach, późniejszy dyrektor Szkoły Rolniczej w Suchodole, a także inż. T. Krzyżanowski oraz inż. Pelc, późniejszy dyrektor szkoły w Kołpinie nad Bugiem.

Niższa Szkoła Rolnicza w Miłocinie k. Rzeszowa odegrała znaczną rolę w dziele podnoszenia i rozwijania kultury rolnej w Galicji.

Dzieje Rzeszowa - Tom 3 - Józef Świeboda str.:215-217

Organizacja oświaty rolniczej w Polsce została oparta na ustawie z 9 lipca 1920 r. Wzorem szkoły w Pszczelinie (w byłym zaborze rosyjskim), wprowadzała ona zunifikowane roczne szkoły rolnicze, dostosowane do potrzeb rozdrobnionych i zacofanych gospodarstw chłopskich. W byłych zaborach pruskim i austriackim istniały już nieliczne szkoły o podobnym profilu stojące jednak na znacznie wyższym poziomie organizacyjnym. Dołączyła do nich szkoła rolnicza w Miłocinie k. Rzeszowa, która zachowała dawną strukturę programowo-organizacyjną. W latach 1916-1919 została przekształcona na 3-klasową szkołę i taką pozostała do reorganizacji w 1938 r., kiedy powołano na jej bazie trzyletnie gimnazjum rolnicze. Należała ona do czterech szkół tego typu w kraju. Do 1932 r. zakład podlegał Ministerstwu Rolnictwa, później Ministerstwu WRiOP, a z jego ramienia lwowskiemu KOS.

Program nauczania szkoły rolniczej w Miłocinie wypełniały przedmioty ogólnokształcące: religia, język polski, rachunki z geometrią, historia (od 1935 r. także przedmiot Polska współczesna), kaligrafia lub rysunki, z przedmiotów przyrodniczych uwzględniono: fzykę, chemię, zoologię i botanikę, a z zawodowych wykładano: rolnictwo, hodowlę, administrację z rachunkowością, weterynarię, mleczarstwo, sadownictwo i ogrodnictwo, ustawy rolne i miernictwo, budownictwo wiejskie, pszczelarstwo i rachunkowość na miejsce miernictwa. Główną uwagę zwracano na zajęcia praktyczne, prowadzone pod kierunkiem takich instruktorów jak Michał Grendys i Wincenty Potyra, kierownik gospodarstwa. Baza tego gospodarstwa uległa zmodernizowaniu dzięki melioracji gruntów, oczyszczeniu stawów, założeniu chmielarni, pasieki, szkółki drzew i wybudowaniu drugiego budynku dla nauczycieli. Uczniowie podzieleni na grupy specjalistyczne zajmowali się hodowlą, uprawą zbóż i roślin, organizacją w gospodarstwie, a od 1938 r. także ogrodnictwem.

W szkole panowała surowa dyscyplina. Dzień pracy zaczynano o 4:45 a kończono o godz. 21. Do pracy na roli i w hodowli (za wyjątkiem żniw) nie zatrudniano nikogo. Uczniowie pełnili tu dyżury cały rok, bez względu na niedziele, święta czy wakacje. Wszystkim uczniom - niezależnie od pochodzenia - wpajano jednakowe poszanowanie pracy. Daleko posunięta była samorządność. Uczniowie sami kupowali żywność, gotowali, prali, sprzątali i rozliczali się z funduszy. Do szkoły przyjmowano chłopców po ukończeniu 16 lat. Zwracano uwagę na wychowanie patriotyczne, artystyczne i społeczno-zawodowe. Kultywowano pamięć 17 kolegów, poległych w czasie walk o niepodległość Polski.

Szkoła promieniowała też nowoczesną i rozległą kulturą rolną. Uczniowie wyjeżdżali często na wieś z poradami fachowymi i programami artystycznymi. Prowadzili szkolenia z zakresu pożarnictwa, betoniarstwa, budownictwa wiejskiego, prowadzenia pasiek, szkłami, sadownictwa i ogrodnictwa. Utrzymywano kontakty i wymieniano doświadczenia z innymi szkołami rolniczymi Małopolski Środkowej, a także wzorowymi gospodarstwami rolnymi. Pod kierunkiem dyrektorów: Edwarda Kuschee i od 1935 r. inż. Władysława Rzepeckiego, autora licznych artykułów fachowych, szkoła osiągnęła wysokie efekty produkcyjne. Sprzedawano okolicznym chłopom zarodowe bydło i nierogaciznę, dokonywano inseminacji bydła, wymieniano nasiona najplenniejszych zbóż i roślin okopowych oraz udostępniano maszyny rolnicze. Nauczyciele ze Szkoły Rolniczej w Miłocinie zasiadali jako rzeczoznawcy we wszystkich ważniejszych powiatowych organizacjach rolniczych. Wśród nich wybijali się: inż. Antoni Bachowski (po II wojnie światowej wizytator ministerialny), inż. Julian Wyszatycki (specjalista od hodowli), inż. Franciszek Abgarowicz (późniejszy dyrektor szkół rolnych w Liskowie i w Piadykach) oraz Edward Lang i Marian Teleśnicki, nauczyciel przedmiotów ogólnokształcących.

Niewielka ilość pomieszczeń w internacie (60 miejsc) ograniczała liczbę uczniów w szkole. Większość z nich pochodziła z rodzin chłopskich i wsi położonych na trasie Rzeszów- Przemyśl. Wielu wychowanków odegrało ważną rolę w życiu różnych spółek i towarzystw rolniczych, administracji rolnej, w dużych gospodarstwach i PGRach. Jeden z nich. Stanisław Tkaczow doszedł do stanowiska ministra rolnictwa i ambasadora PRL w Mongolii.

 

Przetwarzamy dane osobowe w celu realizacji usług i zgodnie z Polityka prywatności.